Mục lục
Mở Đầu
Chương 1
Chương 2
Chương 3
Chương 4
Chương 5
Chương 6
Chương 7
Chương 8
Chương 9
Chương 10
Chương 11
Chương 12
Kết Thúc

NẮNG ĐỒNG BẰNG
Chu Lai
SACHMOI.NET
Mở Đầu
Đã thấy gió từ sông Sài Gòn phả nhẹ vào mặt. Gió mang theo cái vị
nồng nồng tanh tanh của dòng sông lắm tôm nhiều cá. Măng lồ ô sắp tàn,
đang cố vươn những búp vàng sậm lên lưng chừng rừng. Nom hao hao
những ngọn nến khổng lồ đang cháy. Cháy nhợt nhạt. Cháy giữa một trời
mưa.
Nước ở đâu mà tuôn mãi không thôi. Nước rung rào rào trên lá. Nước
tràn trên mặt đất. Nước chảy theo những thân cây. Rừng ướt sũng, đất ướt
sũng, và trời mãi cũng chẳng thấy khô hơn. Mới xế chiều mà rừng đã
muốn tối om. Rừng như xị ra. Mặt trời vẫn còn đâu đó ở đường chân trời.
Nó đang thổi hồng một đám mây màu xám chì, giống như đống trấu ủ giữa
sương mù đặc sệt. Dai dẳng trên cao, tiếng “đầm già” nhoè nhoẹt lúc gần
lúc xa, nghe thuốn buốt như có cánh ong nào siết vòng ngay mang tai.
Chiếc L.19 có dáng bay của một con chuồn chuồn ướt cánh, nhưng cái đầu
của nó cứ vênh lên ngạo nghễ.
Vừa thấy được một mảng xanh đã tiếp liền những bãi trống. Những bãi
B.52 trống hơ trống hoác khiến dải rừng gợi lên sự liên tưởng tới cái đầu
lở trốc. Mùi khét của nó vẫn còn vương vất trong mưa. Đưa lưỡi nếm trên
môi, bỗng dưng thấy vị đắng. Một đàn dọc đen trũi vội vã quăng mình trên
ngọn cây cao. Chúng nó tản cư về những vùng rừng già yên tĩnh, ít tiếng
đạn bom.
Tấm phên tre lót trên đường thồ rung lên cót két. Bùn đất lép nhép trào
qua những kẽ phên, nhuộm nâu những bàn chân bước mệt mỏi. Bùn vấy
lên những bắp chân gầy guộc, rồi chảy xuống như những vết thẹo màu
đen. Thoạt nhìn ngỡ hàng quân đi giày. Một loại giầy rách tướp, cổ cao.
Cái dòng người khoác vải nhựa nom gồ lên như những lưng lạc đà màu
xanh. Khuôn mặt họ nhợt nhạt, quắt đi trong vành mũ sùm sụp đang nhỏ

nước. Chỉ lộ rõ những con mắt nhìn xuống, đăm chiêu, phờ phạc. Đoàn
người im lìm chuyển dịch…
Một thân người hơi dừng, hai bàn chân bật nhảy kiễng lên: cái cục gồ
màu xanh trườn lên đầu. Người ấy lại bước cắm cúi, gò má co giật, mắt tối
lại đầy vẻ chịu đựng. Vấp phải chiếc rễ cây nhẫy bùn, anh ta ngã sấp mặt,
chiếc dép truội lên tới gần đầu gối, chiếc lưng lạc đà oặt qua, khẩu súng
văng mạnh vào gốc cây. Bàn tay lấm bùn như đi găng của anh quờ quạng.
Con mắt người lính đỏ vằn, trừng trừng nhìn vào một điểm nào không rõ.
- Mẹ tiên sư mà… à… ày!
Như phát điên, anh chồm dậy quơ khẩu AK xỉa thẳng vào cái rễ cây đó,
nghiến răng kéo hết băng đạn. Bùn nước bắn tung toé và… mưa nuốt đi cái
tràng đạn cuồng loạn ấy nhả ra xa.
Một người đeo súng ngắn chạy xuống. Anh nghiêm nghị dừng lại trước
người lính, định quở trách một câu gì đó nhưng lại phẩy tay, thở dài bỏ đi.
Cũng dáng đi cắm cúi, lặc lè.
Có người bỗng dời hàng, chạy tạt vào một cái kho đổ bên đường. Lát
sau người ấy thất thểu đi ra. Sau lưng anh chỉ còn lại những bao gạo
không, nhăn nhúm, mục nát.
Dòng người vẫn im lìm chuyển dịch…
Những võng cáng đi qua, chao đảo, lật bật. Một cái cổ rụt lại, hai cánh
tay khẳng khiu lẩy bẩy cố nâng đòn cáng qua đầu. Đuối sức, cô gái gục gối
xuống những mảnh phên sắc cạnh. Đòn cáng trượt từ vai xuống đất, võng
dốc nghiêng. Cô ngửa cổ, rên lên:
- Cực quá thế này, trời!
Có tiếng nói phào phào từ trong võng thoát ra:
- Thôi… Bỏ tôi xuống, các đồng chí!… Bỏ tôi xuống!

Võng lùng bùng, rồi một chiến sĩ đầu quấn băng tuột xuống. Vừa đi
loạng choạng được mấy bước, anh ngã lăn ra. Vòng băng trắng chuyển
màu…
- Em… em xin lỗi…
Có giọt nước lăn xuống cái miệng đang mếu máo của người con gái
khiêng đòn. Người ta lại vực anh lên võng.
Dòng người vẫn im lìm chuyển dịch…
Có tiếng giục:
- Nhanh lên không lại đứt đoạn bây giờ!
Người bị giục vẫn chậm chạp bấm từng bước chân.
- Kìa, chạy lên!
- Kệ xác tao! Mày muốn chạy thì cứ chạy đi!
- ừ, thì kệ mày! - Người ấy lách vai, bám sát đội hình trong những bước
chạy gằn.
- Rút lui chứ đi đâu mà vội! - Anh ta cúi xuống móc từ kẽ ngón chân ra
một con vắt như cái đinh, rồi búng tít lên ngọn cây, nét mặt tỏ ra bất cần.
Từ trên cành cao, một miếng giấy liệng xuống… Miếng giấy đang
thấm bùn bên lề phên tre. Trên miếng giấy, người ta nhìn rõ hình ảnh hai
người. Một to béo, tươi cười, đội mũ sắt và quần áo vằn vện. Một gầy
nhom, thiểu não, mặc áo bốn túi và đội mũ cứng có lưới dù. Người to béo
đang bá vai người gầy nhom, tay chỉ về một hướng xa. ở đó, người ta đọc
được hàng chữ xanh in đậm: “Giải phóng miền Nam! Đó chỉ là sự huyền
hoặc của các nhà lãnh đạo Hà Nội!”.
Phía dưới là hàng chữ đỏ to hơn: “Giấy thông hành”.

Những miếng giấy trắng vẫn từ trên cây rơi xuống. Và trên trời, từ đuôi
chiếc L.19, ngàn ngàn những mảnh trắng vẫn đang láo liêng chấp chới.
Dòng người lại im lìm chuyển dịch…
Bên phải dòng người đi mãi, đi ngoằn ngoèo không dứt ấy, có một dòng
nhỏ hơn, cũng đang lầm lũi đi
ngược lại. Cái dòng nhỏ mỏng manh tới nỗi có cảm giác nó sắp bị trộn
lẫn, bị nuốt chửng vào dòng lớn hay sắp bị xô giạt vào rừng, bị cuốn đi mất
dạng.
Cũng những cái lưng gồ lên lom khom, cũng những bắp chân, bàn chân
ì ạch sục trong bùn… Và mắt nhìn sẫm lại. Trong cái vệt nhỏ đi xuống đó,
người ta thấy có một cô gái tóc che nửa má và một ông già có vầng trán
trầm tư.
Tới một vũng nước rộng chắn ngang, cái dòng nhỏ dừng lại tránh
đường. Từ dòng lớn có những con mắt nhìn sang, ái ngại. Nhìn thấy cô gái
mảnh mai đang mở to đôi mắt tò mò, họ lúng túng quay đi. Một bàn chân
tức giận đá tung mụt măng lăn lóc trên đường.
Con “đầm già” vẫn vè vè buốt nhức trên đầu. Cao hơn nữa, một tốp
B.52 ì ì bay qua. Tiếng động của nó làm run rẩy cả núi đồi, làm oằn thêm
những cái lưng mang nặng. Dòng người rùng mình như bị ớn lạnh, rồi
chuyển động mau hơn.
Bên này vũng nước, hơn trăm con người cũng vội vã xốc ba lô lên vai.
Phía trước là những khu rừng xác xơ vì thuốc hóa học. Màu xanh không
còn nữa, chỉ thấy những thân cây còng queo, trơ trụi, vươn nhọn hoắt lên
bầu trời bàng bạc.
Họ là những binh đoàn chủ lực đang tạm lui về phía đông - nơi rừng già
biên giới Cam-pu-chia. Và ngược chiều là tiểu đoàn đặc công của Bộ đang
len lách xuống vùng sâu nắm giữ địa bàn - Nơi những binh đoàn vừa rời
bỏ.

Từ trong bụng chiếc máy bay trinh sát, có những tiếng nói rơi ra:
“… Mong rằng với kết quả buồn bã của cái gọi là cuộc tổng tiến công
Tết Mậu Thân, các bạn hãy tỉnh mộng và ý thức rằng”.
Tiếng loa bị mưa gió xé vụn ra.
Mưa gì mưa mãi! Con đường thồ cứ rên rỉ quặn lên…

NẮNG ĐỒNG BẰNG
Chu Lai
SACHMOI.NET
Chương 1
Linh giụi mắt thức dậy. Sáng trăng hay sáng trời? Cả khu rừng bàng bạc
trắng. Không thấy những bóng cây đổ dài ẩn hiện? Sắp sáng rồi? Tiếng
máy bay B.52 ầm ù như từ lòng đất vọng lên, nặng nề rung chuyển.
Biết rõ là sẽ không ngủ thêm được nữa, muỗi cũng vào đầy mùng bọc
rồi, anh ngồi dậy, tuột xuống. Mái tăng căng ra. Một dòng nước chảy vào
võng. Mưa đã tạnh. Còn lại những giọt nước mồ côi uể oải gõ vào những
tấm tăng báo hiệu sắp dứt cái giai điệu dầm dề suốt một ngày một đêm
qua.
Bếp tiểu đoàn bộ đang đỏ lửa. Linh vốc nước ở chỗ trũng mái tăng, vã
vã lên mặt, rồi thò tay vào bồng, móc một nhúm gạo cho vào ống bơ, đi
xuống bếp. Cô gái tóc che nửa má hồi chiều, đang lúi húi múc nước trong
bể ni lông ra, vo gạo xào xạo. Nồi nước đặt trên ba cái cọc gỗ đang sôi.
Linh ngồi xuống, hơ cái lon lên ngọn lửa, hỏi sẽ sàng:
- Nấu cơm hả chị Năm?
- Dạ…
Tiếng “dạ” Nam Bộ ngọt làm sao! Anh mỉm cười. Mùi gạo rang thơm
lừng. Cô gái rải đều gạo vào nồi:
- Sớm vượt sông hả anh?
- Chị lội được không?
- Dạ được.

Chị cúi xuống thổi. Ngọn lửa bùng to. Khuôn mặt ấy ngẩng lên: hai con
mắt chứa hết lửa trong bếp, rung rinh. Đôi gò má chị ửng hồng. Nhưng sao
bên má trái có vệt nám bằng hai ngón tay? Nhọ chăng? Không, màu phơn
phớt hồng như một mảnh lá vú sữa. Chả lẽ lại do luồng lửa hậu B.40 táp
vào? Có lẽ đúng… Linh chợt hiểu: đi giữa hàng quân cứ thấy cô gái xoã
một bên tóc che má như làm duyên. Hèn chi…
Ngoảnh lại đụng ánh mắt tò mò của anh, chị thoắt lúng túng, định đưa
tay gỡ lọn tóc trên trán xuống. Nghĩ thế nào chị lại để mặc, mắt hơi nheo
lại và cái miệng xinh xinh mím chặt, vẻ bất cần: “Đó! Mặt mũi tôi thế đó!
Chả việc gì phải giấu”.
Gạo trong lon cháy khét lẹt, khói mù. Linh vội đứng dậy, lần về võng.
Mắt quáng lửa, anh đá vào gốc cây. Cái bi đông Mỹ trên tay rơi đánh
“bịch”! Một tiếng cười khúc khích vang lên ở đằng sau:
- Đặc công gì mà lại đi thử sức với gốc cây…
Linh phát ngượng và nhấc cao chân hơn.
Tới một cái bàn ken bằng cành cây róc vỏ ọp ẹp, xiêu vẹo, anh đổ gạo
cháy ra ca i-nốc rồi tưới nước sôi vào. Từ đáy ca, âm thanh xèo xèo rộn
rạo bay lên. Linh đập đập vào mấy cái lưng võng mắc chồng chéo trên
miệng hầm:
- Dậy! Dậy! Cà phê, cà phê! Đường đâu, Tùng?
Tiểu đội trưởng Tùng, người nhỏ nhắn, tung màn ngồi dậy.
Một lát sau, hai ba bóng người đã xúm xít ngồi chụm đầu nhấp nháp cái
thứ nước gạo cháy có cái màu đậm đặc như cà phê. Người lính Giải phóng
gọi dài ra là “cà phê lúa”. Giữa bàn, ngọn đèn dầu nhỏ xíu chế bằng vỏ
M.79 và đuôi cối 61 ly đang cháy ngúng nguẩy. Đó là những ngọn đèn treo
toòng teng bên hông người chiến sĩ đi khắp mọi nơi. Thấp dưới kia, bên
suối nhỏ, bóng Năm Thúy đi đi lại lại bên bếp lửa bập bùng.

Ghé miệng bát sắt nhắp một ngụm, những giọt nước đăng đắng, ngọt lờ
lợ chảy xuống cổ ấm ran cả ngực, Linh chợt thấy bâng khuâng… Biết
ngày nào mới được uống một ly cà phê Hà Nội đây?
Một anh chàng có cái tên ngồ ngộ: Lang, Ma Hồ Lang, đi từ trong rừng
ra, tay xách con cheo bụng thon, ức nở như chú ngựa non. Cậu ta ném mấy
sợi dây dù bẫy lên nắp bồng rồi xách con thịt xuống bếp. Mắt mọi người
sáng lên: Thế là sáng nay có chất tươi rồi!
Hầm bên, có tiếng chính trị viên Cầu van vỉ: “Này! Này, đừng làm bậy,
ông! Đụng con gì cũng bắn! Đây không xa địch đâu!”.
Tiếng tiểu đoàn trưởng Sáu Hoá cười khùng khục, rồi tiếng đóng khóa
an toàn cái rốp!
Linh bật cười. Lại vẫn cái ông Sáu Hoá quỷ quái ấy. Thật nghịch hơn cả
liên lạc. Sống với những người chỉ huy như vậy, thú thật! Nhưng… Anh
rứt con vắt ở bắp chân, hơ lên ngọn lửa. Con vắt no máu bóng nhẫy màu
sim chín, cuộn tròn lại, nở phình ra mỏng tang rồi nổ cái bụp! Linh nhìn
mãi vào ngọn lửa ấy… Những ngày tới đây không biết sẽ sống như thế
nào?
Tiếng thằng “hai thân” đột ngột xuất hiện u u như vừa ngụp ở dưới
sông lên. Linh nhìn nhanh xuống bếp. Thúy vừa kịp hớp một ngụm nước
trong bát, phun giụi lửa. Linh phẩy tay tắt đèn. Bóng tối ở rừng còn thăm
thẳm giá lạnh hơn cái tối trong hang. Dưới kia vẳng nghe rì rầm tiếng sóng
mơn man với gió.
“Cô cán sự dân quân quận đội này có bản lãnh đấy!” - Anh thầm nghĩ.
Hương bây giờ chắc đã đi lấy chồng? Đêm chia tay gần năm năm về
trước, vừa thương lại vừa muốn dò xét sự thủy chung của người yêu, Linh
cố nói một câu dối lòng:
- Xa xôi lắm Hương ạ! Chả biết bao giờ về, và có thể không bao giờ về
nữa… Thôi, quên anh đi! Anh không muốn mang sự chờ đợi mỏng manh
của em vào chiến trường…

Hương đã ngồi lặng đi thật lâu, rồi nói như một lời thề:
- Em đợi… Mai này anh về, dù có què cụt chân tay, em vẫn đợi! Em sẽ
làm lụng nuôi anh suốt đời…
Vậy mà… Lòng dạ con gái chẳng biết thế nào?…
OV.10 quần xa. Lửa lại rụt rè bùng lên. Có tiếng cành khô gãy phía sau.
Kiêu, trợ lý tác chiến, với cái dáng cao lớn, đi tới:
- Cẩn thận lửa nghe hông?
Cái giọng dân thành thị nghe sang sang. Linh không nhìn lên:
- Làm chút chát, ông?
- Chơi sang dữ! - Kiêu sà vào.
Trước ánh đèn lay lắt, khuôn mặt sáng láng của Kiêu có tọp đi, nhưng
vẫn đẹp đẽ, gọn gàng. Sống mũi cao, hơi nhọn nhọn phía dưới. Cặp mắt
tinh ranh hay liếc xéo. Cái miệng cười nói có duyên nhưng nếp môi trên
mỏng quá. Kiêu cười xởi lởi:
- Sao? Mấy cậu, đi xuống khó ngủ hả? Ráng ngủ mai mốt còn chịu
đựng chớ! Căng đó! Trước mình đã nằm vùng ở đó. Chà! Phải nói là…
Linh thấy khó chịu. Cái thằng! Thấy mặt là thấy lời… Chuyện đó ai
còn lạ gì?
Linh và Kiêu cùng ở tiểu đoàn bộ. Linh ở trung đội điều nghiên trinh
sát, nhưng ít khi nói chuyện với Kiêu. Cũng là do tính cách, mặc dù vóc
dáng, mặt mũi hai người tạng như nhau. Có lần Sáu Hoá đã phải kêu lên:
“Chu cha! Hai thằng mầy mà giả bộ sĩ quan ngụy thì hết sẩy!”…
- Mấy cậu đã thấy “cá rô” chưa? Phải xuống sâu mới đụng nó. Nó có
thể đứng im phăng phắc, chúc đuôi xuống quạt gió. Cây cỡ nào cũng chịu
không nổi. Đã có lần mình suýt toi mạng vì nó đó… - Kiêu vẫn sôi nổi.

Linh dợm đứng dậy. “Lúc này mà đi kiếm cá về cho bếp thì hay hơn
đấy, anh bạn ạ!” - Linh cố kìm lại cảm giác bực bội đang làm anh ngứa
ngáy trong cổ họng.
Kiêu vốn có biệt tài kể chuyện dí dỏm, hấp dẫn. Với dáng dấp khá lịch
sự, điển trai, ăn nói trôi chảy, trong những lần hội hè hay đón tiếp văn công,
văn nghệ, Sáu Hoá đều đẩy Kiêu ra đỡ đòn. Ngoài cái tài triển khai thông
minh mọi ý đồ tác chiến, mọi kế hoạch huấn luyện xuống các đại đội, Kiêu
còn là một tay sành sỏi, tháo vát trong việc cải thiện sinh hoạt cho đơn vị.
Dân thành thị mà bắt cá, săn thịt, cả tiểu đoàn không ai theo kịp. Dừng chân
ở bất cứ khúc suối nông sâu nào, mặc cho anh em lăn ra đào hầm, Kiêu cứ
beng béc lảng đi. Nhoáng một cái, đã thấy trở về với một, hai ký cá trên
tay. Đang nằm, thấy trời mưa rả rích là nhổm dậy. Ra tới cửa lán mới quay
lại buông xõng: “Bắc bếp đi! Nghe tiếng nổ ra mà khiêng về!”. Quả thật,
chưa lần nào thấy Kiêu về không. Sáu Hoá có vẻ khoái người trợ lý tháo
vát của mình lắm.
-... Xuống cái địa bàn vừa bị địch hủy diệt ấy, thú thực mình rất lo
không hiểu tiểu đoàn mình có bám trụ được không?…
Linh đứng dậy thật:
- Tất cả cuốn võng! Chuẩn bị ăn cơm. Ăn rau tàu bay thôi, lạc để chiều
nấu canh.
Kiêu cũng ngáp dài, đứng dậy đi xuống bếp. Anh ta lại đá vào gốc cây
cái “bốp”. Lại vẫn tiếng cười khúc khích lúc nãy. “Trước đây anh ta đã
từng là một đại đội trưởng nổi tiếng”. Linh thoáng thấy lo cho mình. Tới
đây, trong những thử thách hiểm nghèo liệu mình có vấp ngã hay không?
Cho dù mình đã có mấy năm đánh đấm ra trò. Cho dù có những lần trước
kẻ thù tàn độc, trước những hoàn cảnh khắc nghiệt, đói thiếu, bệnh tật,
tưởng đã làm mình quỵ ngã không đủ sức gượng dậy được… Từ cái khởi
điểm tâm tư: “Đã là chiến sĩ, phải là người lính thực thụ cầm súng ngoài
chiến trường”, tới cái điều giản đơn: “Hãy biết sống ngay những khi cuộc
sống tưởng như không chịu nổi nữa”, đâu có phải dễ dàng gì? Dãi dầu năm

tháng, đổi bằng máu xương. Có những lúc thấy rằng: chết còn dễ chịu hơn
khổ. Nhưng anh đã cắn răng lại mà sống...
Chính lòng tự trọng, trách nhiệm của người cầm súng và nghị lực đã
được tôi rèn đã vực anh dậy được. Có lẽ còn vì huyết thống cách mạng của
gia đình, sức ấm của đồng đội đưa đẩy anh đi hết trận này đến trận khác.
Lý tưởng, động cơ chân chính lặn mất rồi ư? Không. Phải chăng nó lắng
xuống và tan thành máu? Trước mỗi cuộc đọ sức, có người lính nào bày cái
lý tưởng trừu tượng ra mà ngắm nghía, mà vuốt ve rồi ôm cả cái mớ xô bồ
đó lao vào đồn giặc đâu? Hoạ chăng đó chỉ là hoài cảm khô cứng, nghèo
nàn của những người ngoài cuộc quen nhìn vào cái thực tiễn ngồn ngộn mà
thi vị, mà mơ mộng hóa đó thôi. Đã có lần Linh tranh luận to tiếng với
chính trị viên Cầu về điều này như vậy.
Kể từ trận sốt rét đầu tiên ở cuối đường dây, cùng với năm tháng, thể
lực hiếm có của Linh đã sút đi nhiều. Và sức bay bổng của tâm hồn anh
cũng đằm xuống, cụ thể, góc cạnh hơn. Một cái gì như sự khắc khổ, từng
trải đã toát ra từ nơi vóc dáng anh, con mắt anh - Con mắt giàu ước mơ. ấy
vậy, sau mỗi cam go, Linh xúc động nhận thấy rằng: chính đôi cánh ước
mơ thuở học trò đó đã nâng, đã gọi anh dậy, mách cho anh biết hy vọng.
Ôi! Những ngày dài gian khổ, nhất là những ngày bọn Mỹ điên cuồng phản
kích này, nếu héo hon hy vọng mà chỉ quẫy trong cái bít bùng gúc goắc của
hiện tại thì bàn tay còn làm sao mà cầm nổi súng nữa?
Vào tới chiến trường với cặp mắt trũng sâu vì đuối sức, Linh kịp dự
tổng tiến công đợt hai. Cả trung đoàn anh hầu như bị xóa phiên hiệu trên
cầu Bình Lợi. Chỉ lọt lại một nhóm nhỏ vào tới nội đô. Kế anh, người cuối
cùng đã ngã xuống chân đài phát thanh Sài Gòn. Điều kỳ diệu nhất là anh
vẫn còn sống…
Nhưng mai đây, vùng đồng bằng xa lạ dưới kia có phải là mảnh đất
cuối cùng mình đi tới không? Kết thúc cuộc sống ở đó chăng? Linh hơi
nao nao… Những đơn vị lớn vừa ngược lên biên giới xa xôi kia là nghĩa
thế nào? Chiến bại phải không? Anh không tin tình hình xấu nhanh đến thế
được.

Trời hưng hửng sáng. Những vệt nắng nhạt bị dứt đứt giữa chừng,
không xuống nổi tới mặt đất. Bình minh trong rừng cứ ngỡ hoàng hôn.
Một con sóc chuyền cành kêu gù gù trong cổ. Tiếng chim hót buổi sớm
nghe thanh thoát và trong trẻo quá! Linh đu lên một cành bứa, làm mấy
động tác kéo tay. Tiện đà, anh trèo luôn lên ngọn. Con sông, nước đang lớn,
ăm ắp đôi bờ một màu trắng sữa. Bên kia sông, liên hoàn một dải rừng chồi
lá thấp. Và thật xa dưới nữa, cả màu xanh hiện ra bao la. Đồng bằng đó ư?
Linh bàng hoàng. Một cái gì xốn xang cứ dâng lên trong đầu, váng vất.
Đồng bằng… Đồng bằng! Bao nhiêu năm rồi. Dòng sông kia, nếu được
bình yên bơi qua bơi lại vài vòng, rồi thong dong tới nhà máy, tới trường
học thì thú biết bao! Anh tụt xuống, chạy ra bờ sông vục mặt xuống nước.
Lạnh tới rùng mình. Anh ngẩng lên và thấy bầu trời lồng lộng, nắng chan
hòa, có những vạt mây đỏ ngọn. Anh lại thấy mình sung sức, tráng kiện,
sẵn sàng đón nhận hết thảy, ngay cả cái chết. Thế đó! Trong đêm tối trầm
mặc thấy mình cô đơn, yếu đuối, mọi suy tư cứ quẩn quanh rối rắm. Nắng
lên nhìn rõ cảnh vật, đứng giữa đồng đội, mọi sự lại thanh thản rõ ràng làm
sao!
Một mảnh giấy trắng vương trên đám cỏ tranh. Linh nhặt lên. “Các bạn
cán binh cộng sản bắc Việt! Các bạn đang ở trong một tình trạng vô cùng bi
đát. Quân lực Việt Nam cộng hòa”.
Linh cười gọn một tiếng, lấy chân nhấn tờ truyền đơn xuống bùn:
“Chúng mày cứ im lặng mà thả B.52 thấy có lý hơn!”. Anh bước lên.
Có tiếng chân chạy mạnh. Linh quay sang. Tùng đang mắm môi mắm
lợi dang tay đập phành phạch vào cái màn cuộn tròn đặt trên thân cây đổ.
- Gì thế?
- Giết muỗi!
Linh phì cười. Anh ngồi xuống cạnh nồi cơm tỏa mùi hôi mốc chỉ đủ
cho hai người ăn khỏe. Bên cạnh là chậu rau tàu bay muối, xanh lè một thứ
nước sánh quẹo. Pháo từ một cái chốt bên kia sông bắt đầu khạc nhổ tứ
tung.

Cả tiểu đoàn vẫn còn náu ở bìa rừng. Riêng trung đội Linh đang vật lộn
với dòng nước chảy cuồn cuộn. Những lưng trần nhô lên ngụp xuống vàng
rực trong nắng, trong sóng đỏ của thượng nguồn con sông cuối mùa mưa.
Linh mắm môi kéo căng đầu sợi dây mây néo vào một gốc săng lẻ cụt
ngọn… ít phút sau, vắt ngang qua mặt nước rộng gần trăm mét, những sợi
mây rừng to bằng cổ tay óng vàng nối nhau thẳng căng, nảy nảy trên sóng.
Nhìn gần chục con người đang trườn nhẹ vào bờ, mặt mày tươi tỉnh,
Linh phảng phất tự hào. Vẫn gầy, vẫn
xanh đó, nhưng còn dẻo dai lắm. ừ! Nếu trung đội còn đủ cả hai mươi
bốn người cùng nhau kéo xuống đồng bằng kỳ này thì hay biết mấy! Thôi,
chỉ mong tới nơi đừng sơ sẩy một anh nào là tốt lắm rồi!
Bờ bên kia, tiểu đoàn trưởng Sáu Hoá cũng ở trần trùng trục, đang kiểm
tra đường dây. Cái thân hình loắt choắt như thiếu niên của anh đang đu lên
sợi mây nhún nhảy nom thật vui mắt. Anh Sáu vẫn vậy. Tác phong như
lính, việc gì cũng lao ào ào. Trước hoàn cảnh nào cũng có thể nhộn tếu
được.
Hồi còn là tiểu đội trưởng, một lần Linh đi nghiên cứu chiến trường
cùng với anh. Tới lưng chừng dốc, đụng Mỹ phục. (Thằng Mỹ dạo ấy còn
khờ. Nằm phục, ta tới sát mũi mới kéo quy-lát đánh rốp! Người chậm chân
nhất cũng nhảy được). Sau khi đẩy lại một trái B.40, Sáu Hoá dắt anh em
chạy tới đỉnh dốc còn quay lại gào to: “Ê, A-mê-ri-cơn! Ăn cái con c… ông
đây nè!”, rồi mới chịu cắt rừng tìm đường khác tới mục tiêu.
Dạo ở hậu cứ, cả tiểu đoàn đi lấy gạo chỉ có Sáu Hóa ở nhà thảo
phương án tác chiến. Nửa đêm, đoàn lấy gạo trên đường về, bỗng một loạt
tiểu liên cực nhanh Mỹ nổ ré lên, cắt ngang đội hình. Bỏ mẹ! Mỹ phục!
Phục gần “cứ” quá! Tiểu đoàn vội quay lại cắt vòng đường khác, để rớt lại
mấy cái bồng gạo của vài anh hốt hoảng. Tới cửa cứ, đã thấy đồng chí tiểu
đoàn trưởng đang đứng sừng sững, tay chống nẹ có vẻ chững chạc lắm,
trên mặt đầy nét nghiêm nghị phiền muộn, một bên mép cứ nháy lia.
Nhưng… đằng sau anh lại thấy lấp ló mấy cái bồng gạo đêm qua. Chính
trị viên Cầu, với cái quần rách bươm vì gai quào, không nói không rằng,

cầm nòng AR.15 đưa lên mũi ngửi, rồi trợn mắt quay lại. Sáu Hóa phá lên
cười sặc sụa…
Ngay những khi lẽ ra phải nghiêm túc nhất như họp chi bộ, thậm chí
họp đảng ủy, anh vẫn vậy. Chỉ được mấy phút đầu nhíu mắt nhíu mày ra vẻ
đàng hoàng lắm, sau lại dần dần lỉnh xuống hàng ghế sau, và nếu nội dung
không có gì quan trọng là anh gục đầu ngủ gật liền. Chủ tọa nhắc, anh cười
hiền khô, rồi sửa chữa bằng cách bứt lá ngoáy vào tai, vào cổ người ngồi
trên… Đối với anh, đánh giỏi là chủ yếu, mọi việc khác để “ông Cầu ổng
lo”. Có những lần anh Cầu đi họp xa, phải thay quyền bí thư đảng ủy ở
nhà, Sáu Hóa gầy tọp đi. Không ngày nào là không gọi điện hỏi xem đã về
chưa. Bí quá, anh chạy xuống quân nhu xoay một gói thuốc thơm rồi rụt rè
nhét vào tay anh chính trị viên phó vốn nghiện thuốc nặng, môi thâm sì, nói
với cặp mắt van lơn: “Ông ngon lành, ông làm giùm mình chút xíu. Có lẽ
mình sắp có… điện gọi đi khảo sát”. Và chỉ cần anh chính trị phó ậm ừ, là
anh chạy bắn đi rồi, có gọi lại cũng không kịp.Ngược lại với người thủ
trưởng quân sự, anh thủ trưởng chính trị người Nghệ An lại rất chặt chẽ.
Đúng mực từ tiếng nói tới tác phong. Nhưng đành chịu, không làm sao sửa
được cái tính nết của đồng cấp cả. Nhăn nhó chán rồi cũng phải phì cười
theo. Buồn cười! Họ lại khăng khít với nhau như vợ chồng son. Đi đâu xa,
anh Cầu cũng nhét bồng mang về cho bạn lít rượu đế cực ngon. Sáu Hóa
nhậu rượu nổi tiếng toàn binh chủng. ở công trường 5 bộ binh đóng bên
cạnh, có một ông tham mưu người Cà Mau cũng nức tiếng “Nhậu thần
sầu”, có nhã ý mời Sáu Hóa qua chơi. Trên bàn đã để sẵn hai chai lít. Chủ
nhà đưa mắt nhìn qua loa cái dáng nhỏ con của đối thủ, rồi bình thản cắm
hai cọng hành vào hai bên mép, hút gọn lít rượu. Tới Sáu Hóa, anh xoa xoa
tay vẻ kính nể lắm, rồi e dè hốt đĩa mì xào bỏ vào lít rượu đã đổ ra thau.
Bất thần anh bưng thau mì trộn rượu và, húp một hơi sạch trơn như húp hủ
tiếu. Ông tham mưu bỗng nấc lên, bụm miệng, chạy ra ngoài…
- Rồi chưa? Có tiếng xe bay không? - Tiếng Sáu Hóa vọng sang ầm ĩ,
tay chân đập nước bùm bùm, vẻ khoái chí lắm.
Lại tiếng ông Cầu kỳ kèo:
- La lớn thế ông? Chúng thả ghi âm đó!

Sáu Hóa ngoan ngoãn lội vào bờ.
Linh giơ mũ khua một vòng trên đầu. Sáu Hóa đáp lại. Bộ đội bắt đầu
vượt sông.
Từng tổ ba người ôm đồ khệ nệ xuống mí nước. Toàn bộ đồ đoàn
người lính gói kín trong ni lông. Bọc đồ thả xuống nước nổi lềnh phềnh
thành phao. Súng giá lên trên, tay phải ôm phao kẹp thêm một cành đùng
đình xòe tán, tay trái bám chặt dây song, họ lần qua.
Nắng vẫn chói chang. Lũ réo ầm ầm. Nhìn mặt sông thấy chóng mặt.
Một chấm đen bằng con nhặng o o trên đầu.